TRK ORDUSUNUN PKK OPERASYONLARI


atmann sresini uzatan, isyanclarn ya da terristlerin askeri kabiliyetleri deil, kararllk ve yenme iradesidir. Demokratik lkelerin terrist rgtlerle ayn seviyede kararllklarnn olmas neredeyse imkanszdr.

1979’da Suriye ve Lbnan’da PKK kamplarnn kurulmas ile balayan dk younluklu atmann, Dou ile Bat arasndaki daha byk bir savan “sava alann” tekil ettiini tartmaktadr. PKK, Trkiye’yi terk edip Suriye ve Lbnan topraklarnda kamplarn kurmu olmakla Orta Dou ve Dou-Bat ihtilafnn bir paras olmutur. Suriye’nin PKK’ya destei, balca gayesi bir NATO lkesi olan Trkiye’nin altndaki topra oymak olan Moskova tarafndan uygun bulunmu, tasvip edilmitir. (30)

Suriye ve ran sistematik olarak Trkiye’de terrizmi desteklemitir. Dolayl ve ilan edilmemi bir sava yrtm, NATO yesi bir lke ile giriilecek bir savan potansiyel olarak feci sonularndan kanarak, bunun yerine Trkiye’nin elinde bulundurduu askeri ve siyasi g avantajn ortadan kaldracak bir stratejiyi devreye sokmulardr. Suriye ve ran PKK tarafndan yrtlen geni ve nceden tahmin edilmez bir askeri eylemler, paramiliter eylemler ve sabotajlar yelpazesinde, Trkiye’ye kar asimetrik bir tehdit tekil etme arac olarak PKK’y baaryla kullanmtr.

PKK’nn baarsnn ardnda yatan en nemli sebep, Trk hkmetlerinin, Suriye ve ran’a kar sava tehdidi kullanmak suretiyle PKK’ya destek vermekten caydrmaktaki iktidarszlklar ve kararszlklar olmutur. (31)

Baz ar sol Trk rgtleri de 1970’lerde Trkiye’deki siyasi sahnenin saldrgan unsurlarndan olan PKK’nn hedefleri haline geldiler. Bununla birlikte saldrlarnn merkezinde Krt rgtleri bulunmaktayd. Bu siyasi stratejinin nedeni, calan’n bamsz bir “Krt Devleti”nin nndeki balca engelin Trk Devleti deil, gya Krtlerin akln kartrmakta olan dier Krt rgtleri olduuna dair inancna dayanyordu. (35)

PKK’nn airetlere saldr karar bu airetlerle PKK arasnda, anlurfa yresinde kanl atmalara yol at. Airetler PKK’ya itaat etmeyi ya da geri ekilmeyi reddettiler ve gl bir direni gsterdiler. Gvenlik kuvvetleri bu arpmalarda, PKK’ya kar savaan devlet yanls airetlere destek iin dahi yer almadlar. (1970’lerin ikinci yars 36)

Trkiye’de 12 Eyll darbesinden ksa bir sre nce, muhtemelen Bulgar gizli servisi tarafndan uyarlm olan calan, Trkiye’den ayrlmaya karar verdi. Suriye’ye geti ve Hafz Esat’n kardei Cemil Esat aracl ile ve Suriye gizli servisi ile temas kurdu. Aslnda PKK ile Suriye gizli servisi arasndaki iliki, calan’n am’a varndan nce kurulmutu. Baz resmi kaynaklara gre, PKK, 1978’de am’la ortak bir operasyonla, Kahramanmara’ta Snnilerle Aleviler arasnda kitlesel atmalar provoke etmiti. (37-38)

Suriye ran ve Irak’n Trkiye ile stratejik sorunlar vard. Yunanistan ve Gney Kbrs Trkiye’nin 1974 Kbrs’a mdahalesi yznden Trkiye ile rtl bir sava ierisindeydi. Sovyetler Birlii de NATO lkelerini kertici hareketlere her zaman destek vermiti. zetle, PKK’nn komu lkelerin destei ile Trkiye’deki silahl eylemleri balatmas iin uluslararas iklim msaitti.

PKK’nn Kuzey Irak’ta yerlemek iin, blgeyi kontrolnde tutan Mesut Barzani’nin KDP’sinden izin almas gerekiyordu. Suriye Devlet Bakan Hafz Esat, Trkiye’nin tepkisinden ekinmekte olan Barzani’yi PKK’nn Kuzey Irak’a yerlemesine msaade etmesi iin ikna etti.

Suriye-Irak snr hatt boyunca baz PKK mensuplar Irak askerlerince ldrld. Sonuta ran devreye girdi ve Suriye’den yardm tayan ran kargo uaklar, PKK’nn nde gelenlerini ran’a hava yoluyla gtrd ve Kuzey Irak’a oradan szmalarna yardmc oldu. (43)

Temmuz 1983’te am’da, calan ile Barzani arasnda “KDP ile PKK arasnda Dayanma lkeleri” zerine bir anlamaya varld. Barzani, faist bir lke ve Trk halknn dman olarak tanmlad Trkiye’ye kar PKK’ya desteini bildirdi. PKK ayrca ASALA ile “Ermeni-Krt Devleti” kurmak iin deklarasyon imzalamtr. (48)
Askeri nlemler, hkmet tarafndan uygun bir politik strateji benimsenmedii iin baarl bir Dk Younluklu atma stratejisi oluturulamamtr. Ayrca zal hkmetleri 1980’lerin sonuna kadar TSK’nn DY’da ihtiya duyduu silahlanma, tehizat konusunda gereken kaynak aktarmlarn yapmamtr. Trkiye’nin PKK ile mcadelede ciddi harcamalar yapmas 1990’larn banda balamtr. (54)
25-30 Ekim 1986 tarihleri arasnda Beka Vadisinde PKK’nn nc Kongresi topland. Bu Kongre, calan’n 1984-86 periyodundaki baarszlklarndan hayati dersler karm olmas bakmndan PKK iin dnm noktas oldu.

ARGK asker toplamak zere toplu karma kampanyasna balad. Karlan genlerin aileleri, terrist rgte yiyecek, giyecek, barnak ve giysi temin etmeye kendilerini mecbur hissetmeye baladlar. ocuklarna kt davranlmasndan korkuyorlard. ocuklar gvenlik gleri tarafndan ldrlen aileler de artk PKK’ya destek veriyordu. Devlet halkn akl ve yreiyle arpmak zorundayd. Tm bunlar olurken Ankara, lkedeki durum hakknda gerekleri hem ierde hem de darda, izah etmeyi ihmal etmiti.

1986 ilkbaharnda Ege Denizinde yaanan Trk-Yunan gerginlii zerine TSK’nn sekin birliklerinden iki tugay bu blgeye sevk edildi. Bunun neticesinde terristler ran snrndan Trkiye’ye rahatlkla szabildiler. (62-65)

PKK 1986 ylnda bir katliam politikas izleyerek, korku ve ayn zamanda sayg yaratmay amalad. (66)

Bir olaanst hal durumunun btnyle kapsad blge ile ilgili yasal erevenin yetersiz oluu, PKK’nn gelecek yllarda kat edecei baarlarn altnda yatan ana sebeplerden biriydi. Olaganst Hal Yasas stratejik bir baarszlkt ve ANAP Hkmetinin o zamanlar DY’nn gerek mahiyetini anlamadnn en byk kantyd. (69)

Turgut zal Saddam Hseyin’i masum insanlar katletmekle sulamtr. Badat Trk topraklarnda Krtlerin izini srmek iin Ankara’nn iznini istediinde Trkiye, (ran Irak savandan sonra) bu istemi reddedip, bunun yerine Krt snmaclara koruma salamtr. Ankara Irak’n Kuzey Irak’ta denetimini yeniden salam olduu gerekesiyle, artk Trkiye’nin snr tesi operasyon dzenlemeye ihtiyac olmadn ileri srmtr. (Irak’n da Trkiye’de ayn talepte bulunur dncesiyle 1988) Bylelikle snr tesi operasyonlar 1991 ylna kadar sona erdirilmitir. KDP pemergelerince bu operasyonlar esnasnda boaltlan topraklar, sonradan Irak glerince desteklenen PKK’l terristler tarafndan ele geirilmitir. (75)
Daha nce Badat’la gvenlik anlamasn yenilemek istemeyen Ankara, Kuzey Irak’n PKK iin gvenli bir liman haline gelmesi ile birlikte byle bir anlamaya gereksinim duymaktayd. Trk ordusu PKK yataklarn vuramyordu ve PKK da blgede yaygn bir a oluturmakta bu durumdan yararlanyordu. Bu amala Babakan Yldrm Akbulut 5-7 Nisan 1990 tarihinde Badat’a bir ziyarette bulundu ve Saddam Hseyin’e iki lkenin bir anlamaya varmasn teklif etti. Saddam Hseyin bu neriyi reddetti. (84)

Trk gvenlik kuvvetleri mltecilere yardm iin alrken (1. Krfez krizi sonras) doan boluu PKK Trkiye’ye szma ve operasyonlar iin ok iyi deerlendirmitir. PKK Irak ordusuna bal tmenlerin Mart 1991’de Kuzey Irak’tan ekilirken terk etmi olduklar silahlar devralmlard. Ate gcn arttrdktan sonra Irak-Trkiye snrlar boyunca tamamyla salam bir denetim kurabilecek ve Kuzey Irak’ta (KDP’ye destek vermi olan Irakl Krtlerin) boaltlm olan kylere el koyabilecek durumdayd. (86-87)

PKK’nn 1990’larn bandaki silahl saldrlarnda mesafe almasna destek salayan bir dier nemli unsur da Ermenistan’n bamszldr. (88)

PKK kaakl nlemek amacyla dizayn edilmi zayf hedef konumundaki karakollara saldrarak etkinliini arttrmaya balad. (90)

Seim sonrasnda HEP Mecliste kendi grubunu oluturmak iin ittifaktan ayrlrken SHP de HEP milletvekillerinin dardan destekledii bir hkmet kurmak zere Sleyman Demirel’in liderliindeki DYP ile bir koalisyon oluturdu. Gvenlik glerinin en ok morale ihtiyac olduu dnemde “Krt realitesini tandn aklayan” Babakan Demirel ve yardmcs nn askerlik sresini 15 aya indirerek, terrle mcadeleye ar bir darbe vurmulardr. (94-95)

1993 yl bandaki bu gelimeler sonucunda (Kuzey Irak operasyonlar ve Kuzey Irak’ta ortaya kan fiili Krt Devletinden rahatsz olan Suriye’nin PKK’y Bekaa’dan karmas), 1991’de gcnn doruuna ulam olan PKK’nn ba ciddi biimde dertteydi. PKK 1992-93 kn eksikliklerini telafi etmeye harcad ve 1993 baharnda da yeniden gruplamak, silahlanmak ve kadrolarn yeniden yetitirmek zere bir atekes ilan etti. Ankara atekesi resmi olarak tanmay reddetti; ancak yine de bir bekle ve gr yaklamn benimseyerek askeri faaliyetlerini azaltt. Oysa bu dnem Trkiye asndan zellikle Trkiye iinde youn bir askeri operasyon yapmak iin altn deerindeydi. (108-110)

PKK’y ortadan kaldrmaya kesin kararl olan Trk Ordusu, top yekun sava konseptini kabul ettikten sonra Austos 1993 ay itibar ile tehdit nceliini deitirdi. (Yunanistan yerine PKK) Operasyonlarda alan hakimiyeti gl bir ekilde uygulamaya konulmu, PKK’dan temizlenen alanlara i gvenlik taburlar yerleerek srekli hareket ile bir daha blgeye dnmelerine izin vermemilerdir.(117,121)
PKK terr rgt calan’n yakalanmasndan sonra geen iki yl Trkiye-AB ilikilerindeki gelimeleri izleyerek ve etkilemeye alarak geirdi. AB, tam yelik sreci vaadi ile PKK’nn birok siyasi talebini AB talebi olarak Trkiye’nin gndemine tand. Bu talepler Trkiye tarafndan AB Uyum Yasalar erevesinde kabul edildi. (160)

Abdullah calan’n idam edilme ihtimalinin ortadan kaldrlmas ile birlikte PKK rahatlamtr. rgt, daha youn bir eylem srecini balatmak konusunda nndeki en byk engelin kalktn grmtr. 16 Ocak 2003’te Diyarbakr krsalnda operasyonda 12 terristin ldrlmesi zerine misilleme ad ile 27 Ocak 2003’de rnak/dil’de bir er ehit edildi. PKK, 12 ubat 2003’de bir aklama yaparak balang tarihi aklamadan “Meru Savunma Sava” ilan etti. rgt yeni askeri-politik stratejide calan’n serbest braklmas sreci ve siyasal ayaklanmalar kesintiye uratmayacak bir meru savunma strateji izlenecei bildirildi. (161)

ubat 2007 MGK toplantsnda Genelkurmay Bakan Bykant, AKP hkmetinin nne KDP-PKK balants ile ilgili somut deliller koymasna ramen AKP hkmeti Barzani ile diplomatik ilikiler konusunda srar etti. PKK’nn terr eylemleri buna ramen Mart ve Nisan 2007’de de devam etti. (163)

Unutulmamaldr ki Suriye ve ran tek bir mermi atmakszn ya da tek bir tankn dahi yerinden kmldatmakszn NATO’nun en byk ikinci ordusunu geen on be yl zarfnda ksmi olarak seferberlik halinde tutabilmi ve binlerce mensubunu yitirmesine yol aabilmitir. Bu, asimetrik tehdidin ne kadar etkili olabileceinin en mkemmel rneklerinden birisidir. (167)

Trkiye rnei, ak ve net bir politik strateji olmadnda dahi, mcadeleyi askeri olarak kazanmann yine de imkan dahilinde olduunu gstermektedir. PKK’nn argmanlarna karlkta bulunacak bir konsepte halen sahip olmayan Trk siyasetileri PKK’nn yenilgiye uratlmasndaki askeri baary yok etmilerdir. (169)
Trkiye’de yaanan mevcut srecin devam halinde lkemizin dar kapsaml bir i atmaya srklenme ihtimali artabilir. Birinci dinamik, AB srecinde devletin stratejik zlmesi ve kendisini koruma yeteneini yitirmesidir. AB bilinli bir ekilde Trkiye’nin etnik merkezli bir federal yapya doru evrilmesini desteklemektedir. savan nc dinamii AKP’nin Krt stratejisidir. Bunun aya vardr.

Brokrasinin yaplan etnik kkenli atamalarla devletin Krtletirilmesi, ekonomik alanda Krt sermayenin nn aarak ekonominin Krtletirilmesi ve mafyann Krtletirilmesidir. savan drdnc dinamiini ise Kuzey Irak’ta gelitirilen Krt devleti oluturuyor. (170-171) 7.8.2010


mit ZDA (Pegasus Yaynlar 4. Bask 2007)


www.kutluyol.org