Irak Trkmenlerinin Gelecek Kayglar
Hasan Kanbolat, ORSAM Bakan
Irak Meclisi, 2003 ABD igalinden sonra etnik, dini ve mezhepsel atmalar iinde paralanm olan Irak halkn birletirebilmek iin bu yasama yl iinde yeni bir bayrak ve milli mar almalarn tamamlayacan aklad. Meclis Kltr ve Medya Komisyonu Bakan Ali Shlah, Yeni bayrak ve mar ile ilgili almalar bu yl tamamlayacaz diyerek, bayrak ve mar deiikliinin halk btnletirici bir unsur olacan syledi. Irak Meclisi, getiimiz aylarda kiiyi yeni bir ulusal mar iiri yazmakla grevlendirmiti. Ancak, Krt, Trkmen ve Asurilerin szlere itirazlar nedeniyle almalar uzamt. Arapa olacak milli marta Krtler, Trkmenler ve Asuriler baz dizelerin kendi dillerinde olmasn talep ediyor. Saddam dnemindeki milli mar ABD igalinden bir yl sonra 2004 ylnda, deitirilmiti. 2008 ylnda da yatay krmz, beyaz, siyah renkteki eritlerle ortasnda yeil renkte Allahu Ekber yazan bayrak deitirilmiti.

Irak, milli mar ve bayrak deiiklii ile etnik, dini ve mezhepsel blnmelerin nne gemeye alsa da son birka aydr zellikle Kerkk ve Tuzhurmatuda allagelmiin tesinde ciddi bir gvenlik sorunu yaanmaktadr. Eyll aynda da devam eden bombal saldrlar ve suikastlar, Arap ve Krt atma dzleminin kesiim noktasnda Tartmal Blgeler de bulunan silahsz ve korumasz Trkmenlerin nmzdeki aylarda da daha fazla saldrya ak olacan gstermektedir.

Irakta Tartmal Blgeler dediimiz blgeler, Krtlerin resmi adyla Irak Krdistan Blgesine katmak istedii, Badat merkezi hkmetinin ise elinde tutmak istedii blgelerdir. Tartmal Blgelerin hemen hemen tamamnda da Trkmenler younluklu olarak bulunur. Telafer, Tuzhurmatu, Kerkk, Musul ve civar, Diyala

Irakta sadece Saddam dneminde deil, Osmanl Devletinin ekilmesinden itibaren Trkmenler Irakta Trkiyenin bir uzants ve beinci kolu olarak grlmtr. Bundan dolayhem Badatn hem de Arap milliyetiliinin ok fazla basks altnda kalmlardr.Trkmenler Trk kimliklerinden dolay birok aydnn ve siyasetisini kaybetmitir. Suikastlara uramlardr. kence grmlerdir. dam edilmilerdir. Evleri, kyleri, mahalleleri yaklm, bombalanmtr. eitli zulmlerle karlamlardr. Saddamn dne kadar bu zulm katlanarak devam etmitir. Bu basklar neticesinde Trkmenlerin Irak siyasi sahasnda kendi kimlikleri ile varl ok fazla olamamtr. 2003 sonrasnda da Trkmenler yine bask ve iddet grmtr. Birok Trkmen lidere ve aydna bu yeni dnemde suikastlar dzenlenmi, karlm, ldrlmtr. Trkmenlere ynelik saldrlar devam etmitir. 2003 sonrasnda Trkmenler kendilerini siyasi olarak gelitirmilerdir ve nemli siyasi kazanmlar elde etmilerdir. Bir halkn tarihinde 10 veya 20 yl ok kk zaman aralklardr. Bu kk zaman diliminde Trkmenler ok byk mesafe kat etmilerdir. Trkiyenin de yardmyla ama kendi dinamiklerini de yava yava oluturarak 10 milletvekili ile mecliste temsil edilme hakk kazanmlardr. 3 bakanlk(Tarm Bakanl, Genlik ve Spor Bakanl, Vilayetlerden Sorumlu Devlet Bakanl ve letiim Bakan Vekillii) ve 1 bakanlk seviyesinde makam (Hac ve Umre Komisyonu Bakanl) elde etmilerdir.28 Temmuz 2012de Irak Parlamentosunda kanun hkmnde Trkmen Haklar Raporu kabul edilmitir. ByleceTrkmenler, Araplar ve Krtlerden sonra Irakn nc asli unsuru olmulardr. 2005de kabul edilen Irak Anayasas da Trkmenleri Irakn kurucu milletlerinden biri olarak kabul etmitir. Trkmenlerin Anayasal zeminde bu hakka kavumalar ok nemlidir. Trkmenler Trkiyenin memuru grntsnden yava yava uzaklamaktadrlar. Kendi ayaklarnn stnde durarak haklarn elde etmeye balamlardr.

Trkmenlerin yaad blgeler Irak Krt Blgesel Ynetiminin tamamen sahip olmak istedii fakat Badatn da vermek istemedii topraklardr. Onun iin de Trkmenler Badat ile Erbil arasnda ve ayn zamanda Krt ve Arap etnisiteleri arasnda skm bir konumdadrlar. Kerkkte patlamalar artarak devam ediyor. Trkmenlerin hayat gvenceleri yok. lerine gidemiyorlar. ocuklar okula gidemiyor.nsanlar fidye iin karlyor, ikence gryor. Srekli olarak bir tehdit ve tedirginlik sz konusu. Bu durum da Trkmenler arasnda bkknlk oluturuyor. Irakta her Hristiyann aklnda ve kalbinde Batya gmek vardr. Bu olaylarn da oluturduu tedhi ortamnda da Iraktaki Trkmenlerin aklnda ve kalbinde Trkiyeye gmek daha fazla yer edinmeye balamtr. nk, Arap ile Krtn en ok kavga ettii ve srekli atmalarn yaand yerlerde Trkmenler hayatlarn srdrmek zorundalar.

Erbil vilayetten oluan mevcut snrlarnda bamszln istemiyor. Tartmal Blgeleri de dahil ederek tam bamszl arzu ediyor. Bu da Badatn asla msaade etmeyecei ve dorudan bir askeri atmann olabilecei bir durumdur. Fakat, bu konjonktrde ABDnin Erbil ile Badat arasnda scak bir atmaya izin vermesi mmkn deildir. Onun iin kimin yapt herkes tarafndan bilinen ama bilinmiyormu gibi davranlan bombal saldrlar veya suikastlarla bu sre bir sre daha devam edecek gibi grnyor.