N TRKLER VE AMANLIK
n-Trkler yaklak 30-35 bin yl nce Asya?dan yola kp Karadeniz?in kuzeyinden Avrupa?ya ulamlardr. Bu gn izlerine Fransa?nn Aurignac kasabasndaki maaralarda rastlandndan Aurignacian kltr ad verilmitir. Dier bir g dalgas ise Anadolu?dan yaklak 25,000 yl nce gereklemitir. Bu ikinci gle gelen kltre de Gravettian kltr denmektedir. Avrupa?ya doru yaplm gler bu iki g dalgas ile kstlanamaz. Ardndan birok gurup Asya?dan Avrupa?ya doru g etmilerdir.
Gler sadece batya deil Asya?nn hem gneyine hem de kuzey dousuna doru da olutuklar bilinmektedir. Trklerin kuzey dou Asya blgesinde, Bering boaz zerinden Alaska?ya getikleri biliniyor. Yaplan tespitlere gre kuzey bat Amerika?nn Alaska blgesine ipek getirip krk gtren ve
?kuzey dou ipek yolunu? oluturmu olan kavim ad Yueh-che (Yce) Trk boyudur. Bu insanlarn kuzey in?den aldklar ipekleri krkle dei toku ettiklerisaptanmtr. ?Yce? adl kavim aslen Saka Trk olduundan sz edilmektedir.
Saka ad ise AS-OK => SA-KA ekline dnmtr. S ve K sessiz harfleri ile (damgalar ile) belirtilen bu insan guruplar aslen AS ve OK boylar iken sonralar bir arada SAKA ad olarak birletirilmilerdir. Ayrca, Alaska ad ALA-AS-OKA kk szcklerinden olutuu ve
?yksek As ile Ok halkna ait? anlamn ierdii grndeyim.
Shaman
n-Trk dininin aman dini olduundan sz ettim. Gittikleri her blgede bu aman inancn yaymlar ve deiik ekillerde uygulamlardr. amanlar madden uamasalar bile manevi uuu pekala yasayabiliyorlard.
Asya Kam Kyafeti
Resimde Tuva kam kyafeti grlyor (Kaynak: Schamanismus in Tuva, J. Van Alphen, Museum fur Volkerkunde Wien, 1998, Viyana ? Avusturya)


Asyadan Ku Kadn Heykelleri
Benzeri ku simgelerine orta Asya?da, Altin Tepe blgesinde yaklak 4500 yl eskilii olan kilden ku-kadn heykelcikleri (resimdekiler) bulunmutur (Kaynak: Central Asia Palaeolithic Beginnings to the Iron Age, Philip L. Kohl, 1984, ISBN: 2-86538-071-8) Bu ku bal kadn bedenli heykelcikler bir yandan kamlar hatrlatrken te yandan kutsal gnein simgesi olarak /gne tanra/ inancnn bir dnemlerde yaygn olduunu akla getirmektedirler.
Kamlarn toplum iinde saygnlklar gz nne alndnda bir ku gibi kollarn iki yana am, uan insan simgeleyen, T harfine benzer simgelerin pek ok kltrde beliren eski bir damga olduu grlmektedir. Bu damgann Tengri damgasndaki orta ksmndan tremi olduunu syledim.
Milattan en az 1500 - 2000 yl nce imdiki gney Msrda Ku krall bulunmakta idi. Nil nehrinin gney blgelerinde, bugnk Sudan lkesinin hudutlar iinde, Cebel Barkal ba ehir olmak zere birok yerleim birimleri oluturmulard. 1916 ylnda Harward?li kaz bilimci George A. Reisner, Cebel Barkal?a geliinden nce Ku krall hakknda pek az ey biliniyordu. O blgede sekiz yl boyunca yapt kazlarda be Ku kralnn mezar ile birlikte ileri bir Ku medeniyetinin kalntlarn ortaya kard
(Kaynak: Kingdom of Kush, T. Kendall, National Geographic, Kasim 1990)
Birleik Msr-Ku krallnn en nemli krallarndan birinin mezarna girdiklerinde Reisner ve yardmclar alacak bir at mezarl ile karlatlar. Deniz kabuklar, bronz ssler ve cam incilerle donanm ayakta durur vaziyette gmlm, tam yirmi drt (24) adet at iskeleti ile karlatlar. Atlarla birlikte gmlme geleneini Ku krallar orta Asya?dan getirmilerdi.
O devirlerde ne Mezopotamya?da ne de Afrika?da at bulunuyordu ve gelebilecekleri tek blge Asya idi. Atlarn Asya kkenli hayvanlar olduklar bilinmektedir. u halde bir at kltrne sahip olan ve ad da Trke Ku olan bu halk Asya kkenli olmal idi. Bilinen u ki Ku ulusu tarafndan yetitirilen atlar byk ilgi grmekteydiler. Hatta uzaktaki Asurlular bile Ku atlarnn peinde idiler. Bugn iin Arap at denilen tr Asya kkenli atlardr.
Ku krallar Msr ele geirip ortak Ku-Msr kralln kurduklarnda kendi dillerini terk ettikleri ve o blgede konuulan dil ve yazy benimsedikleri bilinmektedir. Msrda 25?inci slale olarak bilinen Ku krallar n-Trk kkenli bir dile ve dine sahiptiler. Sanld gibi Afrika kkenli deildirler.
n-Trkler iin at kutsal bir hayvand. At sayesinde uzak mesafelere gidebiliyorlar, savaabiliyorlard. Yneticiler ile atlar o derece btnlemilerdi ki mezarlarna atlar ile birlikte gmlyorlard. At sayesinde ge de uacaklar ve Gk Tengriye ulaacaklar inanc hakimdi. te bu inanc dier kltrlere de aktarmlardr. Ku ile atn birleimi olan kanatl at heykellerini pek ok kltrde rastlyoruz. Kadim Yunan mitolojisinde Pegasus adl kanatl at, Etrsk tapnaklarnda grlen kanatl atlar ve in mezarlarna giden yollar zerine yerletirilmi olan kanatl at heykelleri hep n-Trk kltrnden etkilenmi olan simgelerdir.


Do. Dr. Haluk BERKMEN